TIP ÖDÜLÜ:

2007 Nobel Tıp ödülünü, genler üzerinde araştırma yapan iki Amerikalı bilim adamıyla bir İngiliz doktor aldı.

Amerikalı uzmanlar Mario Capecchi ve Oliver Smithies ile İngiliz Martin Evans, gen hedefleme olarak adlandırılan bir yöntem geliştirmişti.

Bu şekilde, farelerin kök hücrelerinde yapılan değişikliklerle insanlarda görülen bazı hastalıkların ortaya çıkması sağlandı.

Nobel Komitesi, bu yöntem sayesinde kanser ve kalp hastalığı gibi birçok hastalığın daha iyi anlaşılabildiğini bildirdi.

Komite ödülün sahiplerini ilan ederken yaptığı açıklamada, gen işlevlerinin anlaşılmasını sağlayan yöntemin insanlığa faydalarının yıllar boyu artarak süreceğini kaydetti.

Örneğin, bilim adamları hastalıkların genel olarak sağlıklı görünen kişilerde nasıl ortaya çıkabildiğini kavradı.

Yaşlanma sürecinin nasıl geliştiği ve embriyonun rahimde nasıl büyüdüğüne dair yeni bilgiler elde edildi.

Bu yöntem bazı genlerin devre dışı bırakılmasına dayanıyor.

Bu şekilde uzmanlar bazı genleri devre dışı bıraktıklarında etkisini gözlemleyerek her bir genin hastalığın gelişimindeki rolünü belirlemeye çalışıyor.

Şimdiye dek farelerdeki genlerin on bininde bu yöntem denendi. Genlerin diğer yarısı üzerindeki çalışmaların da yakında tamamlanması bekleniyor.

Sonuç olarak, kalp-damar hastalıkları, sinir sistemini etkileyen hastalıklar, şeker ve kanser alanlarında beş yüz farklı gen modeli geliştirildi.

 
Fare genlerinin yarısı olan 10 bin gende çalışmalar tamamlandı

10 milyon kron (1 milyon 540 bin dolar) tutarlı ödülü paylaşan bilim adamları, daha sonra gen hedefleme yönetimini kullanarak başka önemli ilerlemeler de kaydettiler.

Utah Üniversitesi uzmanlarından Profesör Capecchi, bu şekilde genlerin organ gelişimindeki rolünü ve vücudun bütünündeki planlamayı inceledi.

Cardiff Üniversitesi'nden Martin Evans, kalıtsal olan kistik fibroz hastalığı üzerinde çalışmalarını sürdürdü.

Kuzey Carolina Üniversitesi'nden Profesör Smithies ise yüksek tansiyon ve damar çeperinde kalınlaşma gibi yaygın hastalıklar için farelerde gen modelleri geliştirdi.

Sefaletten Tıp Fakültesine

 
Mario Capecchi Nobel Tıp Ödülü’nü kazanmak, çocukluğu büyük sıkıntılar içinde geçen Utah Üniversitesi profesörlerinden Mario Capecchi için büyük onur kaynağı oldu.

1937 yılında İtalya’nın Verona kentinde doğan Capecchi’nin şair annesi, İtalya’nın Nazi’lerle ittifakına karşı çıktığı için Dachau Toplama Kampı’na gönderildi. O tarihte daha dört yaşında olan Capecchi beş yılını sokaklarda aç ve sefil geçirdi, kendisi gibi sokak çocuklarının kurduğu çetelere katıldı.

Savaşın sona ermesiyle birlikte toplama kampından kurtulan anne, oğlunu bir hastanede buldu. Anne-oğul Amerika’ya geldi ve dayısı, onun tıp dünyasıyla tanışmasını sağladı.

KİMYA ÖDÜLÜ:

2007 Nobel Kimya Ödülü Alman bilim adamı Gerhard Ertl'nin oldu. Ödül, Ertl'ye "sert yüzeylerdeki kimyasal süreçler üzerine yaptığı çalışmalar" nedeniyle layık görüldü.

FİZİK ÖDÜLÜ:

2007 Nobel Fizik Ödülü'ne, "dev manyetik dirençle (GMR)" ilgili çalışmaları nedeniyle, Fransız Albert Fert ve Alman Peter Grünberg layık görüldü.
Nobel komitesinin açıklamasında, bilgisayarın sabit disklerine kayıtlı bilgilerin okunması tekniğinde devrim yaptıkları için Fert ile Grünberg'e bu ödülün verileceği belirtildi.

Fert ve Grünberg'in keşiflerinin, enformasyon ve iletişim alanına büyük etkisi oldu. Özellikle günümüzde tüm sabit disklerde kullanılan okuyucu kafaların yapımına imkan veren bu teknolojiyle sabit disklerin kapasitesi de artırıldı.

EDEBİYAT ÖDÜLÜ:

Bu yılın Nobel Edebiyat Ödülü'nü ünlü İngiliz yazar Doris Lessing kazandı.

İsveç Bilim Akademisi, 87 yaşındaki Lessing'i "Parçalanmış bir uygarlığı şüphecilik, tutku ve hayalgücüyle ele alan, kadın hareketini destansı bir dille anlatan yazar" olarak nitelendi.

Akademi açıklamasında, Lessing'in, 1962 yılında yayımlanan "Altın Defter" romanının bir dönüm noktası olduğu ve gelişmekte olan kadın hareketinin bunu öncü bir çalışma olarak gördüğü, kadın-erkek ilişkilerine 20'nci yüzyıl bakışı hakkında bilgi verdiği belirtildi.

Akademi, insanlığı daha ilkel bir yaşama dönmeye zorlayan küresel afet öngörüsünün Doris Lessing için özel bir yaklaşım olduğunu hatırlattı.

Lessing, 2005 yılındaki Harold Pinter'den sonra Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanan ikinci İngiliz yazar oldu. Nobel'i, geçen yıl da Orhan Pamuk kazanmıştı.

BARIŞ ÖDÜLÜ:

2007 Nobel Barış Ödülü, küresel ısınma ile mücadelede başı çeken eski ABD Başkan Yardımcısı Al Gore ile Birleşmiş Milletler’e bağlı İklim Değişikliği Paneli arasında paylaştırıldı

ABD’de Bill Clinton döneminde başkan yardımcılığı yapan ve 2000 yılında George W. Bush ile yarıştığı başkanlık seçimlerinden mağlup ayrıldıktan sonra kendisini küresel ısınmayla mücadeleye adayan Al Gore, Oscar’ın ardından, bu yılki Nobel Barış Ödülü’nün de sahibi oldu. Norveç Nobel Komitesi, insan hakları, yoksulluk veya silahlanma ile mücadele gibi "geleneksel" alanların dışına çıkarak ödülü Gore’a ve Birleşmiş Milletlere bağlı Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli’ne (IPCC) verdi. 3000 bilimadamının görev yaptığı IPCC, BM üyesi ülkelerin hükümetlerinin girişimiyle bu yıl hazırlanan raporda, iklim değişikliği sorununun ciddiyetine dikkat çekmişti. İnsan kaynaklı iklim değişikliğiyle uluslararası mücadelenin bu ödül sonrasında daha da hız kazanması bekleniyor.

Nobel komitesi, "insanlığın güvenliğine yönelik tehdidin azaltılmasına yönelik çabaları nedeniyle" Gore ve IPCC’yi överek, "İklim değişikliği insan kontrolünden çıkmadan önce harekete geçmek gerekiyor" dedi.

 

EKONOMİ ÖDÜLÜ:

2007 ekonomi ödülleri 3'e bölündü. Leonid Hurwicz(Minnesota Üniversitesi), Eric S. Maskin( Princeton Advanced Study Enstitüsü), Roger B. Myerson(Chicago Üniversitesi) arasında paylaştırıldı.

Nobel jürisi, Hurwicz tarafından ortaya atılan ve Maskin ile Myerson tarafından geliştirilen teorinin, ekonomistlerin etkili ticari mekanizmaları tanımlaması, düzenlemelere ilişkin planlar ve oylama prosedürlerinin geliştirilmesine yardımcı olduğunu söyledi.

Teori ile ekonomistler, hükümetler ve işletme sahiplerinin piyasaların iyi işlediği durumlarla, iyi işlemediği durumları birbirinden ayırt etmesine de yardımcı oluyor

ALFRED NOBEL

Bugün kendi adıyla verilen Nobel Ödülleri ile tanınan Alfred Nobel, 1 Ekim 1833’te iflas etmiş bir iş adamının oğlu olarak dünyaya geldi. Babasının değerli ticari malzemelerle yüklü gemisi battığı için aile iyice yoksullaşmış, ağabeyleri Ludvig ve Robert sokaklarda kibrit satarak ailenin geçimine katkıda bulunmaya çalışıyorlardı. Tarihe ‘dinamitin mucidi’ olarak geçen Alfred Nobel, patlayıcılara olan düşkünlüğünü babasından aldı. 1937’de Alfred henüz 4 yaşında bir çocukken babası Immanuel Nobel, Saint Petersburg’a taşınır ve burada bir mayın fabrikası kurar.

Zaman içinde Alfred Nobel’in patlacıyılara olan ilgisi artar. 1866 yılında yüzde 75 oranında nitrogliserini, yüzde 25 oranında emici bir toprak türü olan kieselguhr ile karıştırır ve o ‘müthiş’ maddeyi bulur: Nobel’in Güvenlik Barutu ya da daha çok bilinen adıyla dinamit. Bu buluşu, Nobel’in kısa sürede bütün Avrupa’da dinamit kralı olarak tanınmasına neden olur. Nobel’in patlayıcılara olan bu merakı yıllar önce Stokcholm yakınlarındaki Heleneborg’da kurduğu küçük laboratuarında, deneyler yaparken küçük kızkardeşi Emil’in ölümüne neden olmuştu. 1879’da Paris yakınlarındaki Sevran’da bir laboratuar kuran Nobel, buradaki çalışmaları sırasında dumansız barutu keşfeder. Bu dönemde Fransa’ya karşı kurulan bir ittifakta yeralan İtalya ile işbirliği yapan Nobel, aleyhine başlatılan kampanyalar sonucunda Paris’i terkederek İtalya’daki San Remo’ya yerleşir.

Nobel, San Remo’da 1896 yılında beyin kanaması sonucu yaşama veda eder. Vasiyetinde,. servetinin 1 milyon kronunun yeğenleri ve bir dönem aşık olduğu Sofie Hess arasında paylaştırılmasını, geri kalan 33 milyon 200 bin kronunu da her yıl insanlığa hizmette bulunanlara sunulmasını istemişti. Bu ödüller fizik, kimya, tıp ya da fizyoloji, edebiyat ve barışa hizmet olmak üzere toplam beş dalda verilecekti. (Günümüzde bunlara ilaveten Ekonomi dalında da veriliyor)

Nobel’in bu vasiyeti önceleri büyük tartışma yaratır. Ancak 1900 yılında İsveç Hükümeti Nobel Vakfı’nı kurar. Bu yıldan sonra da Nobel Ödülleri düzenli olarak verilmeye başlanır.

Nobel Ödülleri (2006)

Nobel Ödülleri (2005)

Nobel Ödülleri (2004)

Nobel Ödülleri (2003)

Alfred Nobel'in Vasiyeti

"Ardımdan bıraktığım gayrimenkulumun ve servetimin tamamı, aşağıdaki şekilde dağıtılacaktır. Kapital, emniyetli bir şekilde Fon'da toplanmalıdır. Bu fon'un geliri her yıl Insanlığa en büyük hizmeti yapan kişilere dağıtılmalıdır. Bu gelir beş ana bölüme ayrılmalı ve aşağıdaki şekilde dağıtılmalıdır. Bir kısım fizik sahasında en büyük keşfi yapan kişiye verilmelidir. Bir kısım kimya sahasında en büyük keşfi yapan kişiye verilmelidir. Bir kısmı fizyoloji ya da tıp alanında en büyük keşfi yapan kişiye verilmelidir. Bir kısım edebiyat sahasında en büyük eseri yazan kişiye verilmelidir. Bir kısım Milletlerarası barış ve kardeşlik için en büyük çalışmayı yapan kişiye verilmelidir. Fizik ve kimya konusundaki keşifler, Isveç ilim konseyince değerlendirilmelidir. Tıp konusundaki çalışmalar Stockholm'deki Caroline Enstitüsü tarafından değerlendirilmelidir. Edebiyat ve barış konusundaki mükafatlar norveç Parlementosu tarafından seçilen beþ kişilik bir heyet tarafından değerlendirilmelidir. En büyük ve kesin arzum mükafatlar adaylara dağıtılırken kesinlikle milliyet tefrika yapılmamasıdır. En mühimi, mükafatı alacak şahıs bir Iskandinavyalı da olabilir, olmayabilir de "

Paris, Kasım 27, 1895

Alfred Bernard Nobel